Er staat nergens wettelijk vastgelegd dat je minimaal een bepaald aantal opdrachtgevers moet hebben om als zelfstandig ondernemer te gelden. De Belastingdienst kijkt naar een breder geheel van factoren, waarvan het aantal opdrachtgevers er slechts één is.

Naast het aantal opdrachtgevers kijkt de Belastingdienst naar: of je zelf je werktijden en manier van werken bepaalt, of je ondernemersrisico loopt, of je investeert in je eigen bedrijf, en of je actief nieuwe klanten werft. Eén opdrachtgever met een duidelijke gezagsverhouding wijst eerder op verkapt werknemerschap dan op zelfstandig ondernemerschap.

Werk je langdurig en structureel voor slechts één opdrachtgever, onder diens aansturing en op vaste tijden? Dan loop je het risico dat de Belastingdienst dit beoordeelt als een verkapt dienstverband, met alle fiscale gevolgen van dien — zowel voor jou als voor je opdrachtgever. Zeker in sectoren waar interim- of projectwerk gebruikelijk is, verdient dit punt extra aandacht bij het inrichten van je opdrachten.

Werk je voor meerdere opdrachtgevers, dan onderstreept dat je zelfstandigheid en ondernemersrisico — het maakt het lastiger om te beargumenteren dat je feitelijk werknemer bent van één specifiek bedrijf. Het is geen harde eis, maar wel een sterk signaal richting een gezonde ondernemersstatus.

De Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) regelt hoe arbeidsrelaties tussen opdrachtgever en zzp’er worden beoordeeld op schijnzelfstandigheid. De handhaving hierop is de afgelopen jaren aangescherpt, wat betekent dat zowel jij als je opdrachtgevers hier alerter op moeten zijn dan een aantal jaar geleden.

Ik zorg er zelf bewust voor om nooit meer dan 60% van mijn omzet bij één opdrachtgever te laten liggen, juist om discussie over mijn ondernemersstatus te voorkomen. Dat is geen harde wettelijke grens, maar wel een vuistregel die me een gerust gevoel geeft en die ik andere zzp’ers ook aanraad.

Is één opdrachtgever automatisch een probleem?
Niet automatisch, maar het verhoogt wel het risico op discussie met de Belastingdienst, vooral als er ook andere kenmerken van een dienstverband aanwezig zijn, zoals vaste werktijden onder aansturing.

Hoeveel opdrachtgevers is 'veilig'?
Er is geen magisch getal — twee of drie opdrachtgevers per jaar wordt vaak als redelijk gezien, maar de totale context van je werkwijze weegt zwaarder dan het exacte aantal.

Wat gebeurt er als de Belastingdienst mij als werknemer beoordeelt?
Dan kan dit leiden tot een naheffing van loonheffingen, zowel bij jou als bij je opdrachtgever, en verlies je mogelijk met terugwerkende kracht je ondernemersaftrekken.

Telt een opdrachtgever waar ik via een bemiddelaar voor werk ook mee?
Ja, ook opdrachten via een bemiddelingsbureau tellen mee bij de beoordeling van je ondernemersstatus, al kan de bemiddelaar zelf ook invloed hebben op hoe de relatie wordt beoordeeld.

Kan ik mijn ondernemersstatus vooraf laten checken?
Je kunt geen definitieve garantie vooraf krijgen, maar een boekhouder of de Belastingdienst zelf kan wel meedenken over de risico's in jouw specifieke situatie.

Verandert dit criterium door de nieuwe Zelfstandigenwet?
Mogelijk wel — de voorgestelde Zelfstandigenwet beoogt duidelijkere criteria vast te leggen voor de beoordeling van zelfstandigheid, maar de exacte uitwerking stond bij het schrijven van dit artikel nog niet volledig vast.