Je netto besteedbaar inkomen is wat je daadwerkelijk overhoudt om van te leven, na aftrek van alle zakelijke kosten, belasting, Zvw-premie en de reserveringen die je zelf voor bijvoorbeeld pensioen en arbeidsongeschiktheid maakt. Dit is een heel ander bedrag dan je omzet of zelfs je brutowinst.

Trek van je omzet eerst je zakelijke kosten af (software, verzekeringen, kantoorkosten) om op je brutowinst te komen. Dit is het bedrag waarover de Belastingdienst je verder gaat beoordelen voor aftrekposten en belasting.

Van je brutowinst trek je vervolgens de zelfstandigenaftrek (€ 1.200 in 2026, mits je aan het urencriterium voldoet) en de mkb-winstvrijstelling (12,7% van de resterende winst) af. Pas over wat daarna overblijft, bereken je de inkomstenbelasting.

Over je belastbare winst betaal je inkomstenbelasting volgens de geldende schijven, plus 4,85% Zvw-premie. Reken ook alvast met wat je zelf apart zet voor pensioen en een AOV of broodfonds — dit zijn geen wettelijke verplichtingen, maar wel reserveringen die een werknemer niet zelf hoeft te maken.

Stel: je omzet is € 60.000, je kosten zijn € 8.000, dus je brutowinst is € 52.000. Na zelfstandigenaftrek en mkb-winstvrijstelling betaal je belasting over ongeveer € 44.000. Reken je vervolgens de inkomstenbelasting, Zvw-premie en eigen reserveringen mee, dan hou je uiteindelijk waarschijnlijk ergens tussen de € 30.000 en € 34.000 netto besteedbaar over — een flink verschil met je oorspronkelijke omzet van € 60.000.

Ik reken elk kwartaal mijn netto besteedbaar inkomen door, in plaats van te wachten tot de jaarlijkse aangifte. Zo zie ik op tijd of ik op koers lig, en kan ik indien nodig bijsturen — bijvoorbeeld door extra te reserveren of juist een investering naar voren te halen voor fiscaal voordeel.

Waarom is mijn netto inkomen zoveel lager dan mijn omzet?
Omdat er tussen omzet en netto inkomen meerdere lagen zitten: zakelijke kosten, belasting, Zvw-premie en eigen reserveringen voor bijvoorbeeld pensioen — kosten die een werknemer niet zelf hoeft te dragen.

Moet ik rekening houden met toeslagen?
Ja, je netto besteedbaar inkomen kan ook invloed hebben op toeslagen zoals huurtoeslag of zorgtoeslag — een hogere winst kan dus tot minder toeslag leiden.

Hoeveel moet ik gemiddeld reserveren voor belasting?
Een vuistregel is 30 tot 40% van je winst, afhankelijk van de hoogte van je winst en welke aftrekposten op jou van toepassing zijn.

Verandert mijn netto inkomen als ik ook loondienst heb?
Ja, gecombineerde inkomens worden opgeteld voor de belastingschijven, wat je netto besteedbaar inkomen uit je onderneming kan beïnvloeden — zie ons artikel over inkomen berekenen bij zzp + loondienst.

Verandert mijn netto inkomen als de belastingtarieven wijzigen?
Ja, elk jaar past de overheid tarieven en aftrekposten aan, dus je netto besteedbaar inkomen bij dezelfde winst kan van jaar tot jaar verschillen — controleer daarom jaarlijks de actuele cijfers.

Kan een boekhoudpakket dit automatisch voor me berekenen?
Ja, de meeste boekhoudpakketten tonen een schatting van je netto resultaat op basis van je ingevoerde omzet en kosten, al is dit meestal een indicatie in plaats van een exacte fiscale berekening.