Als zelfstandig ondernemer ben je standaard niet verzekerd voor de Ziektewet — deze regeling geldt in principe alleen voor werknemers. Word je ziek zonder eigen voorziening, dan loop je dus zonder vangnet inkomen mis. Veel starters gaan er ten onrechte van uit dat er een soort basisvangnet bestaat, terwijl dat in de praktijk maar zeer beperkt het geval is. Ook hier geldt: hoe eerder je dit regelt, hoe minder risico je loopt om tussen wal en schip te vallen op het moment dat het echt nodig is.

Start je als zzp’er vanuit loondienst of een uitkering, dan kun je je binnen 13 weken vrijwillig verzekeren voor de Ziektewet bij het UWV. Dit is in feite een voortzetting van je eerdere, verplichte werknemersverzekering — mis je deze termijn, dan is deze route niet meer beschikbaar.

Bij zwangerschap en bevalling geldt een aparte regeling: de ZEZ-uitkering, die vanuit de Ziektewet wordt uitgekeerd, ook als je geen vrijwillige Ziektewetverzekering hebt. Dit is een van de weinige situaties waarin zzp’ers automatisch aanspraak kunnen maken op een Ziektewet-gerelateerde uitkering.

Zonder recht op Ziektewet zijn de belangrijkste alternatieven een AOV, een broodfonds, of een eigen financiële buffer. Elke optie heeft een andere balans tussen kosten, zekerheid en toegankelijkheid — zie onze andere artikelen voor een uitgebreide vergelijking.

In de praktijk betekent dit dat de meeste zzp’ers zelf verantwoordelijk zijn voor het regelen van inkomensbescherming bij ziekte. Wacht hier niet te lang mee: sommige opties, zoals de vrijwillige UWV-verzekering, zijn alleen binnen een beperkte termijn na de start van je ondernemerschap toegankelijk.

Ik ben zelf direct vanuit loondienst zzp’er geworden, en heb me binnen de 13 weken termijn aangemeld voor de vrijwillige Ziektewetverzekering bij het UWV. Dat voelde in het begin als een overbodige administratieve stap, maar achteraf ben ik blij dat ik het toen heb geregeld — wachten tot ik het echt nodig had, was simpelweg geen optie meer geweest.

Kan ik me alsnog aanmelden als ik de 13 weken termijn heb gemist?
Nee, deze termijn is strikt — mis je 'm, dan is de vrijwillige verzekering bij het UWV niet meer beschikbaar en ben je aangewezen op private alternatieven zoals een AOV of broodfonds.

Geldt de Ziektewet voor een dga van een bv?
Voor een dga ligt dit anders: de bv is verplicht het loon door te betalen bij ziekte, waardoor een aparte Ziektewetverzekering meestal niet nodig is, met uitzondering van de zwangerschapsregeling.

Is de vrijwillige Ziektewetverzekering duur?
De premie ligt vaak lager dan een vergelijkbare private AOV, maar houdt wel een plafond aan voor het maximaal verzekerde bedrag, wat bij een hoger inkomen een beperking kan zijn.

Wat als ik nooit in loondienst heb gewerkt?
Dan kom je niet in aanmerking voor de vrijwillige Ziektewetverzekering bij het UWV, en ben je aangewezen op een private AOV, broodfonds, of eigen buffer als vorm van bescherming.

Wat als ik nooit heb gewerkt in loondienst, ben ik dan alsnog beschermd?
Nee, zonder eerdere loondienst kom je niet in aanmerking voor de vrijwillige Ziektewetverzekering, en ben je aangewezen op private opties zoals een AOV of broodfonds.

Is er een minimale duur van loondienst vereist voor de vrijwillige verzekering?
Ja, je moet minimaal drie jaar verplicht verzekerd zijn geweest voor ziekte en arbeidsongeschiktheid voordat je je vrijwillig kunt verzekeren bij het UWV.