Liquide middelen zijn de geldmiddelen die direct beschikbaar zijn voor je onderneming: cash in kas en het saldo op je zakelijke bankrekening. In tegenstelling tot bijvoorbeeld voorraad of debiteuren, kun je liquide middelen zonder vertraging inzetten om rekeningen te betalen.

Onder liquide middelen vallen: het saldo op je zakelijke bankrekening, kasgeld, en soms direct opeisbare deposito’s. Voorraad, machines en openstaande facturen (debiteuren) vallen hier nadrukkelijk niet onder — die zijn wel geld waard, maar niet direct beschikbaar.

Je kunt op papier een gezonde, winstgevende onderneming hebben en toch in de problemen komen als je onvoldoende liquide middelen hebt om lopende rekeningen te betalen. Ikzelf houd hier sinds mijn tweede jaar als ondernemer bewust een buffer voor aan — dat voorkomt stress als een klant een keer laat betaalt.

De current ratio (vlottende activa gedeeld door kortlopende schulden) geeft een eerste indicatie van je liquiditeit. Een ratio boven de 1 betekent dat je op korte termijn aan je verplichtingen kunt voldoen. Zelf reken ik dit elk kwartaal even door om op tijd bij te sturen als het krapper wordt.

Stuur facturen direct na oplevering, hanteer een kortere betalingstermijn, bouw een buffer op van een paar maanden vaste lasten, en houd je debiteurenbeheer scherp in de gaten. Kleine aanpassingen in je facturatieproces maken vaak al een groot verschil in hoe liquide je onderneming is.

Stel: je hebt € 8.000 op je zakelijke rekening staan (liquide middelen), € 4.000 aan openstaande facturen bij klanten (debiteuren, dus géén liquide middelen), en voorraad ter waarde van € 2.000. Je totale vlottende activa zijn dan € 14.000, maar je liquide middelen — het geld waar je vandaag direct bij kan — zijn slechts € 8.000. Dat verschil is precies waarom ik altijd apart naar mijn liquide middelen kijk, niet alleen naar mijn totale vlottende activa.

Wat is het verschil tussen liquide middelen en vlottende activa?
Liquide middelen zijn direct beschikbaar geld (kas en bank), terwijl vlottende activa een bredere categorie is die ook voorraad en debiteuren (nog te ontvangen betalingen) omvat. Liquide middelen zijn dus een onderdeel van je vlottende activa, maar niet andersom.

Telt een creditcardlimiet mee als liquide middelen?
Nee, een creditcardlimiet is geen eigen vermogen en telt niet mee als liquide middelen — het is een vorm van kortlopend krediet, dus eigenlijk een schuld zodra je het gebruikt.

Hoeveel liquide middelen moet een zzp'er aanhouden?
Een vuistregel is een buffer van drie tot zes maanden vaste lasten aan liquide middelen, zodat je een periode van tegenvallende omzet of een laat betalende klant kunt opvangen zonder in de problemen te komen.

Is spaargeld op een zakelijke spaarrekening ook liquide?
Ja, zolang je er zonder opzegtermijn of boete bij kan, telt een zakelijke spaarrekening mee als liquide middelen. Staat je geld vast in een deposito met een opzegtermijn, dan is het minder liquide.

Wat gebeurt er als mijn liquide middelen te laag worden?
Bij te weinig liquide middelen loop je het risico dat je rekeningen niet op tijd kunt betalen, ook al ben je op papier winstgevend. Dit heet een liquiditeitsprobleem, en is een van de meest voorkomende redenen waarom gezonde ondernemingen toch in de problemen komen.